TBB Kıyı Kentleri Komisyonunun üçüncü bölgesel toplantısı olan çalıştay, Mersin ve İzmir’in ardından Karadeniz Bölgesi belediyelerini aynı platformda buluşturdu.
Kıyı Kentleri Politikaları çalıştayında; Samsun, Sinop, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin başta olmak üzere Karadeniz kıyı kentlerinin kıyı yönetimine ilişkin deneyimleri değerlendirildi.
Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya ile TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan’ın açılışını yaptığı çalıştayda, bölgede kıyı erozyonu, afet riskleri, deniz kirliliği, balıkçılık faaliyetleri, liman hizmetleri, turizm baskısı ve kamusal alan ihtiyacı gibi konular ele alındı.
Kaya: “Bu Kent Bir Deniz Kenti ama Denizle Bağı Kopmuş Durumda”
Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya yaptığı konuşmada, kıyı kentleri konusunun uzun yıllardır ihmal edilen önemli başlıklardan biri olduğunu ifade etti. Kaya, Trabzon’un bir kıyı kenti olmasına rağmen denizle bağının önemli ölçüde zayıfladığını söyleyerek, “Bu kent bir kıyı kenti. Denize kıyımız var ama denizle bağımız o kadar kesik ki bugün denize girilecek, yüzülecek alan bulmakta zorlanıyoruz. Büyüklerimizden devraldığımız o güzel mirası çocuklarımıza ve gelecek nesillere aynı şekilde teslim edememenin üzüntüsünü yaşıyorum” dedi.
Trabzon’un 114 kilometrelik kıyı şeridinin büyük bölümünün dolgu alanlarıyla kaplandığını vurgulayan Kaya, Ortahisar ilçesindeki yaklaşık 21 kilometrelik kıyı boyunca belediyenin sorumluluğunda tek bir metrekare alan bulunmadığına dikkat çekti.
Karadeniz’deki ekosistemin de ciddi zarar gördüğünü vurgulayan Kaya, geçmişte çok daha zengin olan deniz canlılığı ve balık çeşitliliğinin önemli ölçüde azaldığını ifade etti. Kıyılarda yapılan bilinçsiz dolgu uygulamalarının doğal yaşam alanlarını tahrip ettiğini belirten Kaya, “Binlerce yılda oluşan kıyılar, koylar ve canlıların yaşam alanları bilimden ve planlamadan uzak uygulamalarla mahvedilmiş durumda. Umuyorum ki bu çalışma, gelecek nesillere karşı yaptığımız haksızlığı düzeltmek adına bir ilk adım olur” ifadelerini kullandı.
Arslan: “Çalıştaylarda Ortaya Çıkan Görüş ve Öneriler Kıyı Kentleri Politika Belgesi’ne Katkı Sunacak”
TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan açılış konuşmasında Karadeniz Bölgesi’nin diğer kıyı bölgelerinden farklı özelliklere ve sorun alanlarına sahip olduğunu ifade etti. Karadeniz kıyı hattında yer alan belediyelerin kıyı erozyonu, afet riskleri, deniz kirliliği, balıkçılık faaliyetleri, liman hizmetleri, turizm baskısı ve kamusal alan ihtiyacı gibi ortak sorunlarla karşı karşıya olduğunu dile getiren Arslan, “Bu sorunların aşılabilmesi için merkezi yönetim kurumları, yerel yönetimler, akademi ve sektör temsilcileri arasında daha güçlü bir eşgüdüme ihtiyaç duyulmaktadır” dedi.
Kıyıların kentlilerin nefes aldığı ve kent ile deniz arasındaki ilişkinin kurulduğu önemli kamusal yaşam alanları olduğunu vurgulayan Arslan, “Kıyıların korunması yalnızca çevresel bir konu değil; aynı zamanda yaşam kalitesi ve toplumsal adalet meselesidir” dedi.
TBB olarak kıyı yönetimini yalnızca çevresel bir başlık olarak değil; afet yönetimi, ekonomik kalkınma, turizm, sosyal yaşam, ulaşım ve yerel yönetişim boyutlarıyla birlikte ele alınması gereken stratejik bir alan olarak değerlendirdiklerini belirten Arslan, “Kıyılarda yaşanan sorunların etkilerini en görünür biçimde belediyelerimiz hissetmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Belediyelerin sahadaki deneyimlerini, karşılaştıkları sorunları ve geliştirdikleri çözüm önerilerinin son derece kıymetli olduğunu ifade eden Arslan, çalıştaylarda ortaya çıkan görüş, öneri ve deneyimlerin TBB tarafından hazırlanacak Kıyı Kentleri Politika Belgesi’ne katkı sağlayacağını ve belediyeler adına yürütülecek lobi çalışmalarına yol göstereceğini kaydetti.
Kıyı Yönetiminde Kamusal Yarar ve Toplumsal Katılım Vurgusu
Çalıştayda, TBB Kıyı Kentleri Komisyonu Üyesi ve İzmir Deniz İşletmeciliği Nakliye ve Turizm Tic. A.Ş. (İZDENİZ) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler kıyı kentlerine ilişkin çerçeve sunumu gerçekleştirdi.
Güler, kıyıların yalnızca coğrafi alanlar değil; kentlerin geleceği, kamusal haklar ve doğal mirasın önemli bir parçası olduğunu belirterek, tarih boyunca liman kentlerinin ticaretin, kültürün, düşüncenin ve toplumsal dayanışmanın merkezleri olarak geliştiğini ifade etti.
Sunumunda Türkiye’deki kıyı kentlerinin karşı karşıya bulunduğu sorunlara da değinen Güler; plansız kentleşme, yoğun yapılaşma, çevresel kirlilik ve iklim krizinin kıyılar üzerindeki baskıları artırdığını dile getirdi.
Uzmanlar Karadeniz Kıyılarının Sorunlarını Değerlendirdi
Program kapsamında TBB Kıyı Kentleri Komisyonu Üyesi ve Şehir Plancısı Remzi Sönmez, “Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi – Pilot Projelerden Bütünleşik Kıyı Alanı Planına” başlıklı sunumuyla kıyı yönetimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TBB Uzmanı Ayhan Erdoğan ise “Belediyelerin Kıyı Alanlarına Yönelik Yetki ve Sorumlulukları, Yasal Kurumsal Yapı” başlıklı sunumunda mevcut mevzuat ve kurumsal çerçeveyi ele aldı. Program kapsamında Mustafa Reşat Sümerkan tarafından da Trabzon tarihi ve kıyılarına yönelik sunum gerçekleştirildi.
Dört Tematik Atölye Düzenlendi
Çalıştayda katılımcılar; Prof. Dr. Ömer Yüksek, Prof. Dr. Banu Çiçek Kurdoğlu, Ercan Şen ve Prof. Dr. Buket Özdemir Işık’ın moderatörlüğünde “Kamusal Kullanım”, “Ekoloji ve Dayanıklılık”, “Planlama ve Yönetişim” ile “Mavi Ekonomi” başlıklı dört ayrı atölyede bir araya geldi.
Atölyelerde Karadeniz Bölgesi kıyı kentlerinin karşı karşıya bulunduğu sorunlar değerlendirilirken, kıyı alanlarının korunması, kamusal erişim, çevresel sürdürülebilirlik, afetlere dayanıklılık, planlama süreçleri ve mavi ekonomi başlıkları altında çözüm ve politika önerileri ele alındı.
Çalıştay öncesinde TBB Genel Sekreter Yardımcıları Feridun Ulutaş ile Dr. Şengül Altan Arslan, Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya’yı makamında ziyaret etti.
Kıyı Kentleri Politika Belgesi Hazırlanacak
TBB Kıyı Kentleri Komisyonu tarafından yürütülen bölgesel toplantı sürecinin ilk ayağı Mersin’de Akdeniz Bölgesi belediyelerinin, ikinci ayağı ise İzmir’de Ege Bölgesi belediyelerinin katılımıyla gerçekleştirilmişti. Bölgesel toplantılardan elde edilen çıktıların, TBB tarafından hazırlanacak “Kıyı Kentleri Yerel Yönetim Politika Belgesi”ne katkı sunması ve kıyı alanlarına ilişkin yerel yönetim politika çerçevesinin oluşturulmasına temel oluşturması hedefleniyor.
