Halil MEMİŞ | MİARGEM Başkanı Belediyelerde en çok yanlış anlaşılan husus şudur: İdari yapılanma, yalnızca bir teşkilat şeması meselesi değildir. O şema,
Halil MEMİŞ | MİARGEM Başkanı Kurumun tam ortasındaki “süreç anlatıcısı” ve yapay çözümsüzlük endüstrisi En son söylenecek sözü en başta
Belediyelerde aynı mevzuat altında farklı uygulamaların sürmesi, uygulama birliği ve kurumsallaşma hedeflerinin hâlâ yapısal bir sorun olarak varlığını koruduğunu göstermektedir.
Belediyelerde denetim komisyonları çoğu zaman ya etkisiz bir formaliteye ya da sınırları zorlanan bir güç alanına dönüşebiliyor. Oysa denetimin gerçek değeri; sertlikte değil, usulde, ölçülülükte ve delile dayalı raporlamada ortaya çıkıyor. Bu yazı, denetim komisyonlarının görev ve yetki sınırlarını, uygulamada sık düşülen hataları ve sağlıklı bir denetim için dikkat edilmesi gereken temel ilkeleri ele alıyor.
Bu köşe yazısı; belediyelerde yetki devri, imza yetkisi verilmesi ve vekâlet kurumlarının, idari işlemin yetki unsuru ve idarenin kanuniliği ilkesi bakımından “işlem güvenliği”ne etkisini; ayrıca iyi yönetişimin hesap verebilirlik–şeffaflık–etkinlik bileşenleriyle bağını ele almaktadır. Yetkilendirmenin yazılı, açık, sınırları belirli ve bilinebilir olmaması; organ yetkilerinin (meclis–encümen) başkanlık/teşkilat yetkileriyle karıştırılması hâlinde, işlemler “yetki yönünden sakatlık” tartışmasıyla hem yargısal iptal hem de denetim/sorumluluk riskine açık hâle gelmektedir.
Bu köşe yazısı, belediyelerde vergi ve harç gelirlerinin neden kayba uğradığını “tahsilat” merkezli değil, “tahakkuk–tahsilat zinciri” merkezli ele alan daha geniş bir çalışmanın fragmanıdır. Çalışmanın temel tezi şudur: Kayıp çoğu zaman tahsilatta değil, daha önce, alacağın doğduğu aşamada başlar. Envanter ve kayıt eksikliği, veri güncelliği sorunları, birimler arası kopukluk, tahsilat kanallarının yetersizliği, takip ritminin kurulamaması ve zamanaşımı yönetimsizliği belediyelerde gelir kaybını büyüten başlıca alanlardır. Çözüm, dönemsel kampanyalar değil; veriye dayalı envanter, entegrasyon, kolay ödeme + öngörülebilir takip, alacak yaşlandırma ve güçlü iç kontrol üzerine kurulu kalıcı bir süreç disiplinidir.
Teknik şartname, ihalenin rekabetini ve sonucunu belirleyen “anayasa” metnidir; ölçülebilir kriterlerle, eşdeğerlik tanımıyla ve muayene–kabul ölçütleriyle sağlam kurulmadığında itiraz, iptal ve sözleşme ihtilafı riski büyür.
“Kamu zararı çıkarsa öderiz” demek; hukuku bir ilke olmaktan çıkarıp, yakalanma ihtimaline bağlanan bir maliyet kalemine dönüştürmektir. Adaletin yerine muhasebeyi, meşruiyetin yerine şansı koyan bu cümle; kamu yönetiminde en tehlikeli alışkanlıkların başlangıç noktasıdır.
Belediyelerin multidisipliner görev yükü, her alanda derin uzmanlığı sürekli tutmayı zorlaştırıyor; mevzuat ve denetim baskısı altında bu durum “niyet” tartışmasından çok uzmanlık ve kurumsal kapasite açığı olarak yönetimsel kırılganlık üretiyor. Çözüm, tekil danışmanlıklar yerine süreç–risk–öğrenme ekseninde bütüncül kapasite güçlendirme yaklaşımıdır.
Dr. Can Emre MEMİŞ Sosyal belediyecilik, en genel tanımıyla, belediyelerin belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılarken, sosyal refahı artırmayı,