Belediye İşçileri Yasadışı Görevlendirmeyle Risk Altında: İbadethane, Hastane, STK… Sayıştay Uyardı!
Sayıştay raporlarına yansıyan dikkat çekici bir bulgu, belediyelerin hizmet alımı yoluyla istihdam ettiği işçileri, kanun dışı şekilde kendi görev alanı dışındaki kurum ve kuruluşlarda görevlendirdiğini ortaya koydu. Belediye hizmetleri için işe alınan işçilerin; ibadethane, devlet hastanesi, kaymakamlık, tapu müdürlüğü, engelli derneği ve belediye şirketinin işlettiği sosyal tesis gibi alanlarda çalıştırıldığı tespit edildi.
Kanuna Aykırı Görevlendirme
Sayıştay denetimiyle ortaya çıkan uygulamanın, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 24. ve ek 20. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanunu’nun temel ilkeleri ile bağdaşmadığı vurgulandı.
Bu düzenlemelere göre;
1. Belediye şirketlerinde çalışan işçiler yalnızca belediye birimlerinde ve belediye hizmetlerinde çalıştırılabilir.
2. Belediyelerin, başka kamu kurumları ya da sivil toplum kuruluşlarına personel tahsis etme yetkisi yoktur.
3. Bu tür görevlendirmeler, “işçi, işveren, işyeri” bütünlüğünü bozar ve hukuki güvenliği zedeler.
İş Kazası, Disiplin, Mobbing ve Cezai Riskler
Belediye dışında fiilen çalışan bir işçinin;
1. İş kazası geçirmesi,
2. Suça karışması veya suça maruz kalması,
3. Disiplin cezası gerektiren fiil işlemesi,
4. Mobbing iddialarına maruz kalması gibi durumlarda,
hem çalışanın hem de belediye tüzel kişiliğinin ciddi iş hukuku ve sosyal güvenlik riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuldu.
Kamusal Kaynaklar Amacına Aykırı Kullanılıyor
Denetimlerde, söz konusu personelin ücretlerinin belediye bütçesinden ödendiği ancak bu çalışanların belediye hizmetlerinde istihdam edilmediği ortaya konuldu. Bu durum, kamu kaynaklarının amacı dışında kullanılmasına neden oluyor ve hesap verme sorumluluğu, mali saydamlık ve kamu maliyesinin temel ilkeleriyle çelişiyor.
Sayıştay’dan Açık Uyarı: Belediye Hizmeti Dışına Görev Verilemez
Raporun sonunda, belediyelere net bir uyarı yapıldı:
Hizmet alımı yoluyla istihdam edilen ve ücretleri belediye bütçesinden karşılanan işçiler, sadece belediye hizmet birimlerinde ve belediyeye ait işlerde çalıştırılmalıdır. Aksi yöndeki uygulamalar, hem mevzuata aykırılık teşkil etmekte hem de ileride telafisi güç mali ve hukuki sonuçlara yol açmaktadır.
Analiz Değerlendirmesi:
Bu bulgu, belediyelerde insan kaynağının keyfi yönetimi ve denetim dışı kullanımının sadece mali değil, hukuki ve yönetsel sonuçlar da doğurduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Mevzuata uygun personel yönetimi ve iş tanımı çerçevesinde sınırların net çizilmesi, kamusal sorumluluğun temel gereğidir.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan MİARGEM Başkanı Halil Memiş, yalnızca bu olayda değil, genel olarak birçok belediyede hukuki çerçevede çözülebilecek konuların, yasal süreçler dışında yöntemlerle yürütüldüğünü belirtti. Bu durumun sadece mali değil, çoğu zaman cezai sorumluluklar da doğurduğuna dikkat çeken Memiş, şunları söyledi:
“Belediyeler elbette personelini veya araçlarını kamu hizmetine münhasır olmak kaydıyla başka kurumlarla iş birliği içinde kullanabilir, ortak projeler yürütebilir, hatta mevzuata uygun şekilde kaynak aktarımı bile yapabilir. Yeter ki yürürlükteki mevzuat iyi analiz edilip, süreçler hukuka uygun şekilde işletilsin. Ancak üzülerek belirtmeliyim ki, bazı kişi ve çevrelerin yanlış yönlendirmeleri nedeniyle, pek çok ihtiyaç ve sorun hukuki yollarla çözülebilecekken, alışkanlık haline gelen kuralsız yaklaşımlarla, yasal çerçeve dışına çıkılarak çözümlenmeye çalışılıyor. Bu da hem kurumsal riskleri hem de kamu zararını artırıyor.”
Bu açıklama, belediyelerde mevzuat bilgisine dayalı yönetim kültürünün önemini bir kez daha ortaya koydu.
