Resmî Gazete: 22 Ocak 2026 – Sayı: 33145
Düzenleme: Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik değişikliğiyle, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin tanımlar bölümünde yer alan kritik bir ifade güncellendi. Buna göre, Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde geçen tanıma, “özel mülkiyetteki” ibaresinden sonra gelmek üzere “alanlar ile cemevi yapılarının bulunduğu” ibaresi eklendi.
Aynı düzenleme kapsamında, plan paftalarında kullanılan gösterim standartlarını belirleyen EK-1a, EK-1c, EK-1ç, EK-1d ve EK-1e ekleri de güncellendi.
Tanımdaki değişiklik ne anlama geliyor?
Değişiklik teknik olarak kısa bir ibare ekliyor; ancak planlama pratiğinde iki yönüyle dikkat çekiyor:
Birincisi, özel mülkiyette kalan alanların ve bu alanlardaki kullanım/işlevlerin plan kararları içinde tanımlanması ve gösterilmesi bakımından daha açık bir çerçeve kuruluyor. İkincisi, cemevi yapılarının bulunduğu alanların planlama terminolojisi içinde tanım cümlesine dâhil edilmesiyle, bu yapıların plan kararlarında ele alınma biçimine ilişkin yorum birliği ve uygulama standardı güçleniyor.
Bu tür tanım güncellemeleri, idarelerin plan yapım/plan değişikliği süreçlerinde; rapor, plan notu ve lejant kurgusunu oluştururken dayandığı “tanımlar setini” doğrudan etkilediği için uygulamada görünür sonuç üretir.
Plan gösterim ekleri güncellendi: EK-1 setinde neler var?
Yönetmelik değişikliği yalnızca tanımı güncellemekle sınırlı kalmadı. Plan paftalarında hangi sembol/renk/kodlama ile hangi kullanımın gösterileceğini belirleyen EK-1 gösterim kataloğu da revize edildi. Değişiklik kararı, EK-1a (Ortak Gösterimler), EK-1c (Çevre Düzeni Planı Gösterimleri), EK-1ç (Nazım İmar Planı Gösterimleri), EK-1d (Uygulama İmar Planı Gösterimleri) ve EK-1e (Detay Kataloğu) eklerini kapsıyor.
Bu güncellemeler, plan üretiminde (CBS tabanlı üretim dâhil) lejant uyumu, planlar arası standardizasyon ve plan okuma/yorumlama birliği açısından önem taşıyor. Özellikle farklı ölçeklerde (ÇDP–NİP–UİP) aynı kullanım kararının farklı gösterimlerle çelişmesini önlemeye dönük teknik bir “dil birliği” sağlıyor.
Yürürlük ve uygulama
Düzenleme metninde, yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği ve hükümlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından yürütüleceği belirtiliyor.
Bu nedenle, 22 Ocak 2026 itibarıyla hazırlanacak yeni planlar ile plan revizyon/ilave/değişikliklerinde güncel tanım ve eklerin esas alınması beklenir.
Belediyeler ve plan yapan idareler için pratik etkiler
Bu değişikliğin sahaya yansıması çoğunlukla üç başlıkta görülecek:
1) Plan raporu ve plan notu kurgusu: Tanım cümlesindeki güncelleme, özellikle sosyal-kültürel donatıların ve bu kapsamdaki yapıların plan kararlarında nasıl ifade edildiği konusunda, plan notlarının “dayanak” dilini etkiler.
2) Lejant ve gösterim uyumu: EK-1 setindeki revizyon nedeniyle, pafta üretiminde kullanılan sembol/kodların güncellenmesi; belediye içi kontrol (imar ve şehircilik birimleri), danışman ekipler ve pafta üreticileri için zorunlu bir teknik uyum gündemi oluşturur.
3) İnceleme–onay süreçleri: Plan incelemesinde (idare içi teknik inceleme, askı/itiraz değerlendirmeleri ve üst idare süreçleri) en sık karşılaşılan sorunlardan biri “gösterim standardı” uyuşmazlıklarıdır. EK revizyonu, bu tür uyuşmazlıklarda yeni “referans seti” olarak kullanılacaktır.